Uzmanların Sağlıklı Çocuk Yetiştirme Önerileri

Çocuklar sağlıklı bir yetişkinliğe adım atabilmek için anne babalarının rehberliğine ihtiyaç duyar. Ebeveynlerin, çocuk sağlığını korumanın ötesinde yapabilecekleri en önemli şeylerden birisi ise onlara sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazandırmaktır.

Peki, çocukların sağlıklı bir hayat sürmek için edinmeleri gereken alışkanlıklar nelerdir? Dilerseniz uzmanların çocuklara özel sağlık önerilerine bakalım ve aklınızda soru işareti kalmasın.

Sağlıklı Gelişim İçin: Beslenme

Dengeli ve yeterli beslenmenin neden sağlıklı yaşamın en önemli parçası olduğunu Dünya Sağlık Örgütü (WHO) şöyle açıklar:

  • Çocukları sağlıklı beslenmeye teşvik etmek, öğrenme potansiyellerinin artmasına ve genel sağlıklarının güçlenmesine,
  • Çocukluk ve ergenlik döneminde yaygın olarak görülebilen obezite, yeme bozuklukları, kalp sağlığı sorunları ve kanser riskinin azalmasına,
  • Çocukların sağlıklı bir yetişkinlik geçirmesine destek olur.

Çocukların yeterli ve dengeli beslenme için günlük olarak beş öğün grubundan tüketmeleri tavsiye edilir: Protein, yağ, karbonhidrat, vitaminler ve minerallar. Öncelikle bu mikro besinlerin çocuk beslenmesindeki yerini öğrenip ardından sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırma yollarına bakabiliriz. İşte, çocuklar için beslenme önerileri:

  • Protein: Vücudun yapı taşlarından biri olan protein; kas gelişimine, bağışıklık sisteminin güçlenmesine, dokuların oluşması ve iyileşmesine yardımcı olur. Çocukların günlük olarak yumurta, kırmızı et, süt, baklagiller gibi protein zengini gıdalardan tüketmesi önerilir.
  • Yağ: Çocuklar için besleyici diyetin önemli bir parçası olan yağ, sinir sistemi ve beynin normal gelişimini destekler. Ayrıca yağda çözünebilen A, D, E ve K vitaminlerini vücudun emmesine yardımcı olur. Aynı zamanda iyi bir enerji kaynağı olan yağların doymuş, doymamış ve trans yağ olmak üzere farklı özelliklere sahip çeşitleri vardır. Çocukların sağlıklı gelişimleri için trans yağ tüketmemeleri, doymuş yağı kısıtlamaları önerilir. Doymamış yağlar ise çocuk beslenmesinde yer alabilecek sağlıklı gıdalardır.

Çocukların beslenmesinde sağlıklı yağlardan olan zeytinyağına yer verilebilir. Zeytinyağı, tekli doymamış yağ asidi bakımından zengin bir besindir. İçerisinde bulunan vitaminler, mineraller, yağ asitleri ve polifenollerle sağlığı destekleyen zeytinyağını çocuğunuza sevdirmenin yollarını öğrenmek için Çocuklara Zeytinyağını Sevdirmenin 4 Püf Noktası başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

  • Karbonhidrat: Karbonhidratlar vücuda enerji sağlar. Çocukların günlük beslenmesinde yer alan korbonhidratların besin açısından zengin, yüksek lif oranına ve düşük glisemik indekse sahip olmasına dikkat edilebilir.
  • Vitaminler: Büyüme ve gelişimi birçok açıdan destekleyen vitaminler iki gruba ayrılır: Suda çözünen vitaminler ve yağda çözünen vitaminler. Yağda çözünen vitaminler (A,D, E ve K vitamini) vücutta depolanırken suda çözünen vitaminler (B vitaminleri ve C vitamini) ise vücutta depolanmaz. Bu nedenle suda çözünen vitaminlerin günlük olarak tüketilmesi gerekir.

Sağlık Bakanlığı, 5-11 yaş arası çocukların günlük olarak 2-2.5 porsiyon sebze, 1.5-2 porsiyon meyve yemelerini önerir. Vitaminlerin meyve sebze dışındaki besinlerde de bulunduğunu hatırlamakta ve çocukların vitamin bakımından zengin gıdalar tüketmesine özen göstermekte fayda vardır. Örneğin zeytinyağı E vitamini bakımından, yumurta D vitamini bakımından, mercimek ise C vitamini bakımından zengindir.

  • Mineraller: Vitaminlerin olduğu gibi minerallerin de çocukların sağlıklı gelişiminde önemli bir yeri vardır. Yeterli ve dengeli beslenme ile vücudun ihtiyaç duyduğu kalsiyum, potasyum, demir gibi mineraller alınabilir. 

Mineral eksikliğinde ise çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilecek (demir eksikliğinde anemi yani kansızlık ya da kalsiyum eksikliğinde kemik gelişimi ile ilgili) sorunlar görülebilir. 

¨Sağlıklı çocuğun beslenmesi nasıl olmalı?¨ sorusunun cevaplarını aldık. Şimdi sıra, tüm bu besin gruplarından yemeleri için çocuklara sağlıklı yeme alışkanlığı kazandırma önerilerinde:

  • Özellikle okul öncesi çocukların beslenmenin önemini anlayabilmesi için yiyecekleri sağlıklı ya da sağlıksız diye adlandırmamaya çalışabilirsiniz. Bunun yerine çocuğunuzun daha rahat koşabilmesi için peynire, gün boyu oynaması için sağlıklı yağlara ya da en yükseğe zıplaması için kırmızı ete ihtiyacı olduğu gibi onun zevkleriyle uyumlu bir söylem tercih edebilirsiniz. 
  • Çocuklar, kontrolü kendilerinde hissettikleri şeyleri yapmayı daha kolay kabul edebilirler. Bu nedenle çocuğunuzun malzeme alışverişi ve yemek hazırlama sürecine dahil olmasına özen gösterebilirsiniz. 
  • Yiyecekleri bir ödül olarak sunmak çocukların ileride sağlıksız bir beslenme alışkanlığı edinmesine neden olabilir. Bunun yerine çocuğunuzu, her yaptığı sağlıklı seçim için takdir edebilirsiniz.
  • Kendi beslenmenizle çocuğunuza rol model olabilirsiniz. Evde sadece sağlıklı gıdaların bulunmasına ve çocuğunuzun ulaşabileceği yerlerde meyve, kuruyemiş gibi sağlıklı atıştırmalıkların yer almasına dikkat edebilirsiniz.
  • Tüm dijital ekranlardan uzak bir sofrada ailece yemek yiyerek çocuğunuzun bilinçli bir şekilde yemek yemesine yardımcı olabilirsiniz. 

Çocuğunuzda beslenme yetersizliği olduğundan şüphelendiğiniz takdirde ise öncelikle doktorunuza danışmalısınız.

Hastalıklardan Korunmak İçin: Hijyen

El hijyeni ile ilgili gerçekleştirilen bir araştırmaya göre bir saat içerisinde 23 kez yüze dokunulduğu tespit edilmiş. Bu dokunuşların %44’ü ise mukoza alanı olan ağız, göz ve buruna yapılıyormuş. 

Özellikle küçük yaşlardaki çocuklar sık sık etraflarına dokunduğu için mikropları ve bulaşıcı hastalıkları vücutlarına alma ihtimalleri daha yüksek olabilir. Bu nedenle bebeklik döneminden başlayarak çocuklara temizlik alışkanlığı edindirmekte fayda vardır. Çocuğunuzun yemeklerden ve uykudan önce, uyandığında ve oyun oynadıktan sonra ellerini şu adımları takip ederek yıkamasını öğretebilirsiniz:

  • Eller su ile ıslatılır ve musluk kapanır.
  • El arkası, parmakların arası ve tırnak bölgesi sabunlanır.
  • Sabunlanma süresini öğretmek için de çocuğunuzun bildiği bir şarkıyı seçebilir, bunu – süresine bağlı olarak- baştan sona söyleme süresince ellerini yıkaması gerektiğini öğretebilirsiniz. 

Çocuk sağlığını yaygın olarak etkileyebilen bir diğer durum ise diş çürükleridir. Bebeklerin dişlerinin çıkmaya başlamasından itibaren ağız sağlığını korumak için diş temizliği yapmaya özen gösterilebilir. Bebeklerin dişleri parmak fırça ile temizlenebilir. İki yaşından itibaren ise çocuğunuza bir kum saati hediye ederek yaklaşık 2 dakika boyunca dişlerini fırçalamasını sağlayabilirsiniz.

Büyümenin Desteklenmesi İçin: Uyku

Yetersiz uyku, tokluk hissi almamıza yardımcı olan leptin hormonunu baskılayabilir. Bu da çocuklarda obezite gibi sağlık sorunlarının görülme riskini artırabilir. Ayrıca çocukların huzursuz hissetmelerine, konsantrasyonlarının düşerek okul başarılarının olumsuz etkilenmesine neden olabilir. Yaşlara göre önerilen uyku saatleri ise şöyledir:

  • 4-12 ay bebeklerde uyku saati ortalama 12-16 saat
  • 1-2 yaş bebeklerde uyku saati ortalama 11-14 saat
  • 3-5 yaş çocuklarda uyku saati ortalama 10-13 saat
  • 6-12 yaş çocuklarda uyku saati ortalama 9-12 saat
  • 13-18 yaş arası yani ergenlikte uyku saati ortalama 10 saat

Fiziksel Gelişim İçin: Spor

Çocukların yaşam boyu sağlıklarını destekleyecek bir diğer alışkanlık ise egzersizdir. Düzenli spor yapmak; çocukların sağlıklı kilolarını korumalarına, kemik ve kaslarının güçlenmesine ve obezite gibi çocukluk döneminde görülebilen sağlık sorunlarının yaşanma riskini düşürmeye yardımcı olur. Ailece düzenli olarak spor yaparak çocuğunuzun küçük yaşlardan itibaren bu alışkanlığı edinmesine yardımcı olabilirsiniz. 

Kaynak 1

Kaynak 2

Kaynak 3

Kaynak 4

Kaynak 5


Sosyal medyada paylaşın

Ara

 

Popüler Yazılar

 

Benzer Yazılar