Mutfakta Sıfır Atık İçin 4 İpucu

Ambalajlar ve gıda artıkları gibi çeşitli mutfak malzemeleriyle dolu bir poşeti çöpe attınız. Çoğu insan gibi ¨Bunda ne sakınca olabilir ki?¨ diye düşünüyor olabilirsiniz. Sıfır atık kavramı hayatımıza girmeden önce aslında çoğumuz mutfakta sadece gıda israfı konusuna dikkat ediyorduk. Ancak bir poşet mutfak çöpünün aslında göründüğünden çok daha fazla çevre kirliliğine yol açtığını öğrenince konuya daha farklı bakmaya başladık. 

Yine çoğumuzun mutfaklarında düzenli olarak biriken çöpler üzerinden örnek verelim: Araştırmalara göre bir poşet çöp atmak aslında üretim sürecinde meydana gelen atıklardan dolayı 70 poşet çöpün ortaya çıkması anlamına geliyor. Yani bir poşet çöpün içerisinde bulunan malzemelerin üretim sürecinde 70 poşet atık ortaya çıkıyor. Gıdaları israf etmek ve ambalajları çöpe atmak da sandığımızdan fazla kirlilik yaratıyor. Tabii geri dönüşüm kutularına atılmayan plastik gibi malzemelerin yarattığı çevre kirliliğinden bahsetmiyoruz bile. 

Neyse ki artık kendi cam saklama kabı ile alışveriş yapma ya da termosunda içecek satın alma gibi çevreye duyarlı seçenekler yaygınlaşmaya başladı. Peki, evde sıfır atık için ne yapmalı? Mutfakta israfı önlemenin yollarını derlediğimiz yazımızı okuyarak mutfakta sıfır atık prensibine uygun bir yaşam için ilk adımı atabilirsiniz.

1. Alışveriş Alışkanlıklarınızı Değiştirebilirsiniz

Alışveriş, gıda ve ambalajının eve giriş noktasıdır. Bu yüzden belki de sıfır atık bir mutfak yaratmak için gözden geçirilmesi gereken en önemli konu alışveriş alışkanlıklarıdır. Atıksız bir mutfak için alışverişlerinizde şunlara dikkat edebilirsiniz: 

  • Gıda israfı olmaması için öncelikle haftalık bir yemek programı hazırlayıp yalnızca ihtiyacınız kadarını almayı tercih edebilirsiniz. İmkanınız varsa da meyve ve sebzelerinizi kendi bahçenizde yetiştirerek gıda taşımacılığında açığa çıkan emisyonu azaltabilirsiniz. 
  • Markete giderken bez çantanızı yanınızda götürüp plastik poşet kullanımını azaltabilirsiniz. Ayrıca kavanoz götürerek bakliyatlarınızı ambalaja gerek kalmadan alabilirsiniz. Cam ya da çelik saklama kabı ile de şarküteri ihtiyaçlarınızı alabilirsiniz.
  • Önceden kesilmiş veya çoklu paketler halinde satılan gıdaları almamaya dikkat edebilirsiniz. Örneğin kesilip tartılmış bir peyniri almak yerine kendi götürdüğünüz saklama kabı ile henüz paketlenmemiş peynirden satın alabilirsiniz veya 10 paket karbonat almak yerine kendi kavanozunuzu götürerek aktardan uygun ölçüyü ya da marketten büyük gramajlı bir ürünü alabilirsiniz. 
  • Alternatifi olmadığı için satın almak zorunda kaldığınız ambalajlı ürünlerin paketlerini ise temizleyerek yeniden kullanabilirsiniz.

Plastik ambalajlı ürünleri satın alsanız da hepsini geri dönüşüm için ayrı kutularda biriktiriyor olabilirsiniz. Elbette plastik ve diğer malzemelerin geri dönüşümü çevreye büyük fayda sağlar. Ancak cam defalarca geri dönüştürülebilse de plastiğin yalnızca bir ya da iki sefer geri dönüşebildiğini hatırlatalım. 

2. Tek Kullanımlık Malzeme Kullanmayabilirsiniz

Kağıt havlu, buzdolabı poşeti, streç film gibi birçok tek kullanımlık malzemeler mutfakların olmazsa olmazı gibi görülse de aynı zamanda biriken atıkların da başlıca sorumlularındandır. Aslında bu ürünlerin cam, çelik gibi uzun ömürlü kullanıma sahip alternatifleri de var. 

Yeniden kullanılabilen malzemeleri tercih ederek hem çevrenizi koruyabilir hem de ekonomik bir seçim yapabilirsiniz. Örneğin baharat, makarna, çay gibi kuru malzemeleri cam kavanozda muhafaza edebilirsiniz. Kağıt havlu veya peçete yerine pamuk gibi uzun ömürlü mutfak bezi kullanabilir, eskiyen eşyalarınızı da kurulama bezine dönüştürebilirsiniz. 

3. Yeme Alışkanlıklarınızı Gözden Geçirebilirsiniz

Mutfak atıklarının önemli bir kısmını yiyecekler oluşturuyor. Gıdanın çöpe gitmesi hem üretim sürecinde harcanan su ve enerji gibi doğal kaynakların israf edilmesi hem de sera gazı salınımının artması anlamına geliyor. Sera gazı ise karbondioksitten yaklaşık 25 kat daha fazla hava kirliliğine neden oluyor. Yiyeceklerin çöpe gitmemesi için bazı tüketim alışkanlıklarınızı değiştirebilirsiniz:

  • Meyve sebzelerin tazelik durumuna göre o gün pişireceğiniz yemeğe karar verebilirsiniz. Örneğin türlü, sebze çorbası gibi çeşitli malzemelerin kullanıldığı yemekler pişirerek gıdaların bozulmasını önleyebilirsiniz. Fazla yumuşayan gıdaları değerlendirmek için de ¨Yumuşayan Meyve Sebzeleri Değerlendirebileceğiniz 3 Tarif¨ başlıklı yazımızda derlediğimiz tarifleri uygulayabilirsiniz.
  • Gıda israfını önlemenin etkili yollarından birisi de konserve hazırlamaktır. Domates, fasulye, patlıcan gibi sebzeleri konserve yaparak zeytinyağı yardımı ile uzun süre muhafaza edebilirsiniz. 

Böylece hem mevsimine özel sebze tüketebilir hem de bozulmadan yemeklerinizi tüketebilirsiniz. Zeytinyağlı konserve yapımı ile ilgili tüm detayları verdiğimiz Konserve Yapma Zamanı: Zeytinyağlı Konserve Zamanı başlıklı yazımızı okuyarak gıda israfını önleme yolunda ilk adımı atabilirsiniz.

  • Fıstık ezmesi, badem sütü gibi gıdaları satın almak yerine evde kendiniz hazırlayabilirsiniz. Böylece ambalajlı ürün almadığınız gibi üretim aşaması nedeniyle çevre kirliliği yaşanmasına da neden olmazsınız. 
  • Sadece mutfakta çöpe gidenleri değil, yemeyi tercih ettiğiniz gıdaları da çevre bilinciyle seçerek doğanın geleceğine destek verebilirsiniz. Örneğin et üretimi hem su kaynaklarının aşırı kullanımı hem kesim esnasında ortaya çıkan atıklar nedeniyle çevreye zarar verebilir. Kırmızı etin az miktarda tüketildiği bir beslenme türü olan Akdeniz tipi beslenme hakkında bilgi almak için Sağlıklı Beslenmenin Sırrı: Akdeniz Diyeti başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

4. Kompost Yapabilirsiniz

Ambalajlı ürün satın almadınız, bilinçli bir gıda tüketimini tercih ettiniz. Peki, yemek yaparken ortaya çıkan çekirdek, kabuk gibi atıkları ne yapabilirsiniz? Bu organik atıkları değerlendirmenin en iyi yolu kompost yapmaktır. Meyve ve sebze artıklarını ayrı bir kovada biriktirerek bitkileriniz için komposta yani gübreye dönüştürebilirsiniz. 

Mutfak tezgahına küçük bir kova koyup biriken organik atıkları balkonunuza yerleştireceğiniz büyük bir bidona dökebilirsiniz. Etrafında delikler açarak hava almasını sağlayacağınız bidonu düzenli olarak karıştırarak da kompostun hızla gübreye dönüşmesine yardım edebilirsiniz.


Sosyal medyada paylaşın

Ara

 

Popüler Yazılar

 

Benzer Yazılar