Anıt Ağaç Projesi

Anıt Ağaç nedir?

Ağaçlardan bazıları fiziksel olarak aynı türün fertlerine göre daha farklı olabilirler. Yaş, çap ve boy itibariyle kendi türünün alışılmış ölçüleri üzerinde boyutlara sahip olan; ilginç gövde ve dal formu nedeniyle izleyenlerin belleğinde kimi simgeler çağrıştıran; yöre folklorunda, kültür ve tarihinde özel yeri bulunan, geçmiş ile günümüz, günümüz ile gelecek arasında iletişim sağlayabilecek uzunlukta doğal ömre sahip olan ağaçlara anıt ağaç denir.

Buradan yola çıkarak anıt ağaçları boyutsal ve kültürel özelliklerine göre tespit edilebilmektedir. Boyutsal ve kültürel özelliklerine göre 4 grupta incelenirler.

Anıt Ağaç Türleri

1) Boyutsal Anıt Ağaçlar: Bulundukları bölgelerde yaşları, boyları, gövde ve tepe tacı gibi boyutsal özelliklerinden ötürü kendi türlerinin bilinen ölçülerinin üzerinde boyutlara ulaşmış en az 100 yıllık doğal ömre sahip olan ağaçlar.

2- Tarihi Anıt Ağaçlar: Tarihi bir olaya şahsiyete ait olan ağaçlar.

3- Folklorik Anıt Ağaçlar: Halkın binlerce yılı bulan gelenek ve göreneklerinin dönemsel olarak da olsa civarında yaşatıldığı ya da yörede yaşanan çok üzücü veya sevindirici bir olaya tanıklık ettiği için halk arasında özel bir yeri olan ağaç.

4- Mistik Anıt Ağaçlar: Dini bir inanışla yöre halkı tarafından yüceltilmiş olan ağaç.

Aşağıdaki şartların birine veya bir kaçına sahip ağaçlar doğal ömürleri kısa olmamak şartıyla anıt ağaç sayılır.

  • Olağanüstü fiziksel boyutları olması
  • Bazı görsel ayrıcalıklara sahip olması
  • Ekstrem yaş uzunluğuna sahip olması
  • Kültürel, folklorik değerlere sahip olması
  • Tarihsel süreçte önemli olaylara tanık ve sahne olması
  • Mistik bakımdan önemi olan kutsal mekânlarda yer alması

Bu projenin amacı nedir?

Komili olarak bugünümüzü ve geleceğimizi zeytin ağaçlarına borçluyuz. İşte bu yüzden, tam 140 yıldır kadim zeytin ağaçlarının önünde saygıyla eğiliyoruz. İnanıyoruz ki, ona gözümüz gibi bakmak bizim bugünkü ve gelecekteki kuşaklara karşı en büyük sorumluluğumuz…

Bu bilinçle, geçmiş ile günümüz arasında bir köprü niteliği taşıyan anıt zeytin ağaçlarına sahip çıkmak ve toplumda bu konuda farkındalık yaratmak amacıyla “Gözümüz Gibi Bakıyoruz” adını verdiğimiz projeyi hayata geçirdik.

Hedefimiz, zeytin ve zeytinyağı konusunda marka olmuş Ayvalık’ta anıtsal nitelik taşıyan ve korunmaya değer zeytin ağaçlarını kayıt altına alarak hem doğal hem de kültürel kaynak değerleri olarak kabul edilebilecek zeytin ağaçları konusunda yörede ve ülke çapında farkındalık oluşturmak… Aynı zamanda bu değerlerin gelecek nesillere aktarılmasına destek olmak… Ayvalık’ta edindiğimiz tecrübeler ışığında diğer bölgelerde de benzer çalışmaları hayata geçirmek ise en büyük arzumuz.

Zeytin ağacına saygıyla…